Op deze website zijn een berichten en blog geplaatst

Waar komt mindfulness vandaan?

Mindfulness lijkt tegenwoordig overal te zijn: van apps tot yogalessen. Maar waar komt het eigenlijk vandaan? Het is namelijk geen westerse uitvinding, maar heeft zijn wortels in een eeuwenoude traditie. Brookhuis (2011) beschrijft de herkomst van het Boeddhisme, en dat gaat veel dieper dan je misschien denkt. In dit blog lichten we de herkomst toe, wil je hier meer over weten? Klik dan op deze link: https://shorturl.at/qvxIV

Oorspronkelijk komt mindfulness uit het Boeddhisme. Hoewel mindfulness uit het boeddhisme komt, is de manier waarop het nu in het Westen wordt gebruikt behoorlijk anders dan in zijn oorspronkelijke context. Daarom kijken we in dit blog naar het verschil tussen de huidige westerse vorm van mindfulness en de manier waarop het ooit binnen het boeddhisme bedoeld was.  

Westerse mindfulness richt zich vooral op het verbeteren van gezondheid en geluk. Dat begrip ‘gezond zijn’ omvat veel aspecten: het gaat niet alleen om het lichaam, maar ook om het omgaan met stress, pijn en ziekte. In de kern draait westerse mindfulness om het versterken van je gevoel van welzijn. Binnen het boeddhisme heeft mindfulness een andere betekenis. Het gaat daar vooral om het bereiken van verlichting. Het doel is om een einde te maken aan het lijden dat volgens het boeddhisme bij het leven hoort. Dat is een groot onderwerp, waar nog veel meer achter zit. In de boeddhistische traditie wordt mindfulness ingezet om inzicht te verkrijgen in de vergankelijkheid van alle dingen, wat helpt om lijden te verminderen. Dat besef kan helpen om het ‘lijden’ te verminderen of zelfs te doorbreken. 

De inzichten die zijn gemaakt door de Boeddha (Siddhartha Gautama) , zijn tot stand gekomen na een lange persoonlijke zoektocht. Hij kwam hierbij tot de volgende waarheden: 

  1. Leven is lijden  
  1. Lijden wordt veroorzaakt door de wens: het willen hebben, het willen zijn 
  1. Die wens kan gebroken worden 
  1. Door het bewandelen van het achtvoudige pad 

De Boeddha brengt geen vrolijk, maar wel een eerlijk inzicht. Hij laat zien dat lijden een onlosmakelijk deel is van het leven. Volgens de Boedhha hoort lijden bij het mens-zijn en is het onvermijdelijk. Hiermee worden de biologische aspecten bedoeld, zoals sterven en ouderdom. Maar ook bij de fysieke en mentale pijn die een mens kan ervaren, zoals hoofdpijn, een gebroken arm, bedroefdheid en teleurstelling. We hebben toch ook momenten waarop we niet lijden? Dat klopt. Er is ook geluk en plezier, maar die gevoelens blijven nooit voor altijd. Vroeg of laat verdwijnen ze, en dat kan juist pijn doen. Daarom hoort ook geluk bij het lijden. De Boeddha zegt dat de oorzaak van lijden ligt in ons verlangen. We willen van alles – spullen, succes, liefde, erkenning – en als we dat niet krijgen of verliezen, voelen we pijn. Omdat niet alles te bereiken of te behouden is, is lijden onvermijdelijk.   

Kortom, de oorsprong van mindfulness laat zien dat het concept veel dieper gaat dan alleen ontspanning of stressvermindering. Waar het in het Westen vooral wordt ingezet om welzijn te vergroten, is het in het boeddhisme een spirituele weg naar inzicht en bevrijding van lijden. 

Literatuurlijst:

Brookhuis, M. (2011). Meer mindfulness – terug naar de boeddhistische bron. Uitgeverij AnkhHermes. Geraadpleegd op 27 oktober 2025, van https://shorturl.at/qvxIV  

Microsoft Copilot. (2025). Copilot (30 okt. versie) [Large language model].  https://copilot.microsoft.com/

Mindfulness voor jongeren

Klinkt mindfulness voor oude mensen? Dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Ook voor jongere zijn er genoeg mindfulness oefeningen beschreven. Dewulf (2012) beschrijft een leuke mindfulness oefening voor jongeren. In dit blog lichten wij sessie 1 van de 8 sessies toe. Wil je de andere sessies ook zien? Klik dan op deze link: https://shorturl.at/2UXH1

Er zijn van die momenten waarop alles gewoon klopt. Je hebt fijne mensen om je heen, je voelt je gezond, school gaat goed en je zit lekker in je vel. Het zijn die dagen waarop je het gevoel hebt dat je de wereld aankan en alles even meezit. Maar niemand heeft het altijd makkelijk. Er is geen mens die voortdurend succes heeft of alleen maar lof krijgt. Iedereen loopt vroeg of laat tegen iets aan, dat hoort nu eenmaal bij het leven. Soms brengt dat stress met zich mee, spanning of faalangst. Soms gaat er iets mis in een vriendschap, of voel je verdriet en boosheid. En dat is oké. Moeilijke momenten horen erbij, maar ze hoeven je niet te breken. Je kunt er juist sterker uitkomen. En hierbij kan mindfulness jou helpen.

Oefening:

Ben jij ook zo iemand die zijn eten haast zonder te proeven naar binnen werkt? Altijd onderweg naar het volgende moment? Soms vraag ik me af hoeveel we eigenlijk missen doordat we zo vaak op de automatische piloot leven. Wanneer heb jij voor het laatst echt de tijd genomen om de zon op je huid te voelen, of om diep adem te halen in de frisse ochtendlucht? We zijn vaak met onze gedachten ergens anders: bezig met wat nog moet komen, of piekerend over wat al voorbij is. Terwijl het echte leven — de warmte, de smaken, de geuren, de aanrakingen — allemaal hier en nu plaatsvinden. Via onze zintuigen kunnen we het leven ten volle ervaren. Maar eerlijk is eerlijk: in de drukte van alledag vergeten we dat vaak.

Misschien is het tijd om eens te kijken wat het voor jou betekent om te vertragen. Om bewust aandacht te geven aan wat je doet, ziet, hoort en voelt. Want hoe vaak zijn we er eigenlijk niet écht bij met onze gedachten?

Instructies:

• Ga bewust aan tafel zitten. Probeer eens te eten met de hand die je normaal niet gebruikt. Dat maakt je automatisch alerter en helpt je om echt met je aandacht bij de maaltijd te blijven.

• Kijk goed naar je eten. Wat ligt er precies op je bord? Let op de kleuren, vormen en structuren. Wat valt je op? Sta even stil bij je intentie: waarom en waarvoor eet je op dit moment?

• Neem je eerste hap rustig. Breng het eten langzaam naar je mond en ruik eraan voordat je proeft. Merk op wat er in je lichaam gebeurt, in je mond, keel en buik.

• Kauw met aandacht. Voel de textuur, proef de smaken en volg bewust hoe je doorslikt.

• Blijf bij het moment. Terwijl je kauwt, richt je aandacht op de smaak in je mond in plaats van te denken aan de volgende hap.

• Breng je aandacht steeds terug. Als je gedachten afdwalen, keer dan rustig terug naar wat je zintuigen ervaren, net als bij een meditatie.

Deze oefening helpt je om bewuster te eten en écht te proeven wat er op je bord ligt. Je merkt hoe snel je gedachten afdwalen en hoe het voelt om met volle aandacht te eten. Zo ontwikkel je meer rust, dankbaarheid en verbinding met je maaltijd.

Literatuurlijst:

Dewulf, D. (2012). Mindfulness voor jongeren. Uitgeverij Lannoo. Geraadpleegd op 29 oktober 2025, van https://shorturl.at/2UXH1

Microsoft Copilot. (2025). Copilot (30 okt. versie) [Large language model].  https://copilot.microsoft.com/